TEBINBULOQ KONI RUDALARI TARKIBIDAN TITAN VA MARGANETS KOMPONENTLARINI AJRATIB OLISH VA QAYTA ISHLASH TEXNOLOGIYASINI TADQIQ ETISH
Ключевые слова
bosqichma-bosqich ajratish, klasterlash, marganets fazasi, silhouette indeksi, titanomagnetit, termik ishlov, tizim loyihalash
Аннотация
Tebinbuloq xomashyosida titanomagnetit, marganets va temir fazalarining birikkan holati boyitish zanjirida qatʻiy texnologik ajratishni qiyinlashtiradi. Tadqiqotning maqsadi rudaning tarkibiy murakkabligini hisobga olgan holda titan va marganets komponentlarini bosqichma-bosqich ajratish uchun boshqariladigan texnologik sxemani tanlashdan iborat boʻldi. Tahlilda granulometrik tasniflash, fazaviy tarkibni solishtirma baholash, klasterlash algoritmi, Silhouette koʻrsatkichi va rejimlar boʻyicha kompyuter sinovlari birgalikda qoʻllandi. Xomashyo fraksiyalarini uchta rejim guruhiga ajratish eng barqaror tuzilmani berdi; 2-jadvaldagi klasterlash natijalari boʻyicha birinchi guruhning Silhouette qiymati 7,4 foiz, ikkinchi guruhniki 4,9 foiz bilan ajralib turdi, uchinchi guruh esa oraliq tavsif oldi. Bu farq ajratish jarayonining tarkib oʻzgarishiga sezgir ekanini va dastlabki tasniflash bosqichi muhimligini koʻrsatdi. Olingan model bosqichma-bosqich ajratishni ixcham hisoblash yadroi bilan boshqarish, keyingi termik qayta ishlashni esa xomashyo guruhiga moslash imkonini berdi. Ilmiy hissa sifatida xomashyo fraksiyalarini rejimga bogʻliq klasterlarga ajratish va ularni texnologik qaror bilan bogʻlaydigan algoritmik yondashuv taklif qilindi.